Dostępność ma znaczenie. Raport PharmaSea o zbiórce niewykorzystanych leków

Zespół PharmaSea opublikował raport poświęcony systemowi odbioru przeterminowanych i niewykorzystanych leków w województwie pomorskim. Analiza objęła wszystkie 123 gminy regionu i pokazuje, że o skuteczności zbiórki w dużej mierze decyduje to, jak łatwo mieszkaniec może znaleźć punkt odbioru w swojej najbliższej okolicy. W ramach badania przeanalizowano organizację systemu, dostępność punktów zbiórki oraz masę leków zebranych w latach 2023–2025.

‍

Ponad 250 ton leków w trzy lata

Na terenie województwa pomorskiego zidentyfikowano co najmniej 595 czynnych punktów zbiórki leków, z czego aż 248 znajduje się w Trójmieście. W latach 2023–2025 udokumentowano zebranie co najmniej 250,4 tony przeterminowanych i niewykorzystanych leków, czyli średnio około 83 ton rocznie.

‍

Liczy się przede wszystkim dostępność

Jednym z najważniejszych wniosków raportu jest wyraźne zróżnicowanie poziomu zbiórki w zależności od tego, jak łatwo mieszkańcy mogą oddać niewykorzystane leki. W gminach, w których odbiór prowadzony jest wyłącznie w Punktach Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK), mediana zbiórki wyniosła 5,7 g na mieszkańca rocznie. Dla porównania w systemach wykorzystujących apteki mediana wynosiła 24,5 g/os./rok, a w gminach, gdzie działa rozbudowana sieć punktów w aptekach, placówkach ochrony zdrowia i PZON-ach — 48,0 g/os./rok.

‍

Co rekomenduje PharmaSea?

Na podstawie wyników autorzy raportu wskazują przede wszystkim na potrzebę:

• rozwijania punktów odbioru w aptekach i placówkach ochrony zdrowia;
• zapewnienia regularnej obsługi i ciągłości funkcjonowania punktów;
• bieżącego informowania mieszkańców o lokalizacji miejsc, w których można bezpiecznie oddać niewykorzystane leki;
• ujednolicenia zasad ewidencji i sprawozdawczości;
• wsparcia gmin i obszarów o największych deficytach infrastrukturalnych;
• rozważenia stabilniejszych modeli finansowania systemu;
• regularnego monitorowania systemu oraz powiązania danych o zbiórce z badaniami obecności farmaceutyków w środowisku.

Pełny raport „System odbioru przeterminowanych i niewykorzystanych leków w województwie pomorskim. Organizacja, efektywność i rekomendacje dla administracji publicznej”

‍

‍